Ana Sayfa Yazar Köşesi SİZ HANGİ PİRESİNİZ?

SİZ HANGİ PİRESİNİZ?

Çare elbette vardır. Çaresizlik diye de bir şey yoktur. Çareleri uygulayabilecek akla, zekâya ve iradeye sahip olmak gerekiyor yalnızca. Kimileri çare bulur, kimileri bulamaz. Bu bakımdan, çare bulmak bir kabiliyet işidir. Çaresizlik ise bir ruh halidir. Öğrenilebilir de. Tıpkı çare bulmak gibi. Yaşaya yaşaya öğrenilen çaresizliğe ‘öğrenilmiş çaresizlik’ denir. Ne kadar zekice. Anlamı ise şudur; insanın, çaresi elinde olan bir derde duçar olup, başından geçmiş benzer olaylardan çıkardığı olumsuz derslerden dolayı hareketsiz kalıp, o dertle yaşamaya razı olması demektir. Esasen bu, düpedüz ‘kaderciliktir’. Zira bizim toplumumuz kadercidir ve bol bol tevekkül eder, tevessül etmez. Her zaman sebep hazırdır; Allah nasip etmemiş ya da izin vermemiştir. Bu durum zamanla giderek, öğrenilmiş çaresizliğe dönüşür.  Öğrenilmiş çaresizliğin sloganı da ‘şükretmektir’.

Öğrenilmiş çaresizlik kavramını, 1965 yılında, Martin Saligman adında Amerikalı bir psikoloji profesörü geliştirmiştir. Saligman’a ilham veren ise, hayvanlarda şartlı refleks davranışlarını gözlemleyen ve bunu deneylerle ispatlayan büyük Rus bilgini Ivan Pavlov(1849-1936)’dur.

Öğrenilmiş çaresizliği anlatan birçok deney ve gözlem vardır. Daha iyi anlaşılabilmesi açısından bir örnek verelim: Pire, durduğu yerden bir hamlede 60cm yüksekliğe sıçrayabilen bir böcek türüdür. Bu böcek, 30cm derinliğinde, üstünde saydam cam kapak bulunan bir kavanoza konur. Kavanoz alttan ısıtılır. Ayağı yanan pire, sıçrayarak kurtulmak ister. Ama her seferinde üstteki cama çarparak yere düşer. Sıçramaktan vazgeçer, kaderine razı olur. Tecrübeli pirenin yanına yeni bir pire konur. Kavanozun bu defa kapağı açık bırakılır.  Kavanoz yine alttan ısıtılır. Ayağı yanan çaylak pire sıçrar ve kurtulur. Tecrübeli pire, sıçramaya teşebbüs bile etmez. Çaresizliği öğrenmiştir çünkü. Tabanlarının yanması onun kaderidir zira. Ve sonuç olarak, buna da şükretmek gerekir.

Peki, siz hangi piresiniz?

İnsan; çıkarcı, yalancı, bencil ve korkaktır. Bunlar ikiyüzlülüğün alametifarikalarıdır. İnsan çevresi ve dünya için, sanki iyi şeyler yapıyormuş izlenimi vermeye bayılır. Sürekli çarelere kafa yoruyormuş, çareler üretiyormuş gibi bir hava yaratır. Hâlbuki bir halt işlemiyordur. İşlediği tek halt yerinde oturmaktan ya da en fazla dövünmekten ibarettir. Gerçekten çözüme odaklanmaz, çareler aramaz. Nereden başlayacağını bile bilmez. Bu arada bol bol ve boş boş çene çalıp; suçu ve sorumluluğu üstünden atıp; hariçten gazel okuyup; gaipten geleceklere gıyabında temennilerde bulunur. Hemen her söyleminde bunu görmek mümkündür. Zira o söylemler asla eyleme geçmez ve laftan öteye varmazlar. O yüzden bol bol işkembeden atarlar. Suçu başkalarına, sorumluluğu Allah’a havale ederler.

Okan ONUR

NİSAN-2020

 

- Advertisement -

SOSYAL MEDYA

16,985BeğenenlerBeğen
0TakipçilerTakip Et
2,458TakipçilerTakip Et
1,500AboneAbone Ol

Çok Okunanlar

Çalışmalar Yeşil Bir Kartal İçin

“Yeşil Odaklı Kartal” için çalışmalar aralıksız devam ediyor. Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel’in seçim döneminde üzerinde özellikle durduğu “Yeşil Odaklı, Çevreci, Yaşanabilir Bir Kent” oluşturma...

Başkan Yüksel İBB Meclisinde Konuştu

Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu liderliğinde gerçekleşen ve İBB’nin 2021 yılı bütçesinin görüşüldüğü Büyükşehir Belediye Meclis Toplantısı’na...

Sağlık Bakanı Uyardı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca sosyal medya hesabından paylaşım yaparak Koronavirüs tedbirleri hakkında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca yaptığı paylaşımda "Salgına karşı zorunlu...

Sancaktepe Belediyesi Ödüle Doymuyor

Marmara Belediyeler Birliği tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen Altın Karınca Belediyecilik Ödül Törenin de, Sancaktepe Belediyesi Afet Yönetimi kategorisinde Mobil ve Web Uygulama...

İlgili Haberler

Çalışmalar Yeşil Bir Kartal İçin

“Yeşil Odaklı Kartal” için çalışmalar aralıksız devam ediyor. Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel’in seçim döneminde üzerinde özellikle durduğu “Yeşil Odaklı, Çevreci, Yaşanabilir Bir Kent” oluşturma...

Başkan Yüksel İBB Meclisinde Konuştu

Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu liderliğinde gerçekleşen ve İBB’nin 2021 yılı bütçesinin görüşüldüğü Büyükşehir Belediye Meclis Toplantısı’na...

Sağlık Bakanı Uyardı

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca sosyal medya hesabından paylaşım yaparak Koronavirüs tedbirleri hakkında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca yaptığı paylaşımda "Salgına karşı zorunlu...

Sancaktepe Belediyesi Ödüle Doymuyor

Marmara Belediyeler Birliği tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen Altın Karınca Belediyecilik Ödül Törenin de, Sancaktepe Belediyesi Afet Yönetimi kategorisinde Mobil ve Web Uygulama...

Tuzla’da Öğrencilere Deprem Eğitimi Verildi

Tuzla’da üniversite sınavına hazırlanan Tuzla Gençlik Merkezi(TUZGEM) öğrencilerine afet anında neler yapılması gerektiği anlatıldı. Tuzla Belediye Başkanı Dr. Şadi Yazıcı,” Özellikle Afet durumlarında ilk...
- Advertisement -