Irak’ta, Kürt bölgesel Yönetimi’nin yaptığı bağımsızlık referandumu sonrasında Kerkük sınırına asker yığan Irak ordusu, önceki gün kenti ele geçirmek için operasyona başladı. Aynı saatlerde Kerkük sokaklarını dolaşan görevden alınan Kerkük’ün Valisi Necmeddin Kerim, saldırıya karşı koyulması amacıyla halka “silahlarınızı alın sokağa çıkın” çağrısı yaptı.
Haşdi Şabi güçleri desteğindeki Irak ordusu, peşmerge güçlerine bir çok noktadan tank ve ağır silahlarla saldırı başlattı. İlk dakikalarda karşılık veren peşmerge ile Irak güçleri arasında kısa süreli çatışmalar yaşandı. Çatışmalar özellikle Tuzhurmatu’da etkili oldu. Bölgede çatışmalar sürerken cephedeki KYB, peşmergelerine “çekilin” talimatı verildi. Talimat üzerine, KYB’ye ait 9. ve 16. tugaylar kent merkezine çekilmeye başladı. Bu durum Kürtler arasında şaşkınlıkla karşılanırken Duhok, Süleymaniye ve Erbil’den de çok sayıda gönüllü peşmerge Kerkük’e ulaştı. Ancak bu girişimler Irak ordusunu durdurmaya yetmedi.
Türkmen bayrağı
Irak ordusu ve Şii Haşdi Şabi milisleri 24 saatten kısa bir sürede petrol tesisleri, askeri havaalanı dahil bir çok yerleşim birimini ele geçirerek Kerkük merkezinde kontrolü sağladı. Valilik binasındaki yerel yönetimin bayrağı indirilerek, Irak bayrağı asıldı. Tarihi kaleye de büyük bir Türkmen bayrağı asıldı. Türkmenlerin sevinç gösterilerinde bulunduğu sırada peşmerge güçleri kenti boşaltarak Erbil ve Süleymaniye sınırına çekildi. Kent merkezinden savaşmadan gruplar halinde ayrılan peşmergeler, bazı vatandaşlar tarafından protesto edildi. Peşmerge’nin ani şekilde çekilmesine öfkelenen bazı kent sakini Kürtlerin ise gönüllü olarak ellerine silah alıp sokak başlarında durduğu, Süleymaniye’ye dönen Peşmerge tanklarının ise vatandaşlar tarafından devrildiği görüldü. Binlerce Kürt de kentten ayrılırken konvoylar oluşturdu.
Stratejik noktalar
Irak ordusu ve federal polis güçleri sabahın erken saatlerinde güneyden ilerleyerek, K1 Askeri Üssü, Baba Gürgür Petrol Yatağı, Kerkük Kuzey Petrol Şirketi, KYB’nin 70’inci Tugay üssü ve Kerkük Havalimanı’nda denetimi tamamen sağladı. Irak Savunma Bakanlığına bağlı Savaş Medya Ağından yapılan yazılı açıklamada, “Federal polis güçleri ve çevik kuvvet, Kerkük Hürriyet Havalimanı’nda kontrolü sağladı” denildi.
Irak ordu güçlerinin Kerkük kent merkezine ilerlemesi üzerine, kentteki peşmerge güçlerinin büyük bölümü, Erbil ve Süleymaniye bölgesine çekilmeye başladı. Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı’ndan yapılan açıklamada da ‘Kerkük’te güvenliğin temin edilmesi’ adı altında düzenlenen operasyon sonucunda kent merkezinin tamamında kontrolün sağlandığı belirtildi.
Irak Başbakanı Haydar İbadi, peşmerge güçlerinin boşalttığı Kerkük Valiliği’ne, Vali Necmeddin Kerim’in yardımcısı, Arap asıllı Rakan Said Ali Cuburi’yi vekâleten atadığnı açıkladı.
Barzani’nin talimatı
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Mesut Barzani’nin, Kerkük’teki gerilimde Peşmerge’ye çatışmayı başlatan taraf olmamaları talimatı verdiği belirtildi.
Barzani’nin Başdanışmanı Hemin Hawrami, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Başkan Barzani, tüm Peşmergelere savaşı başlatan taraf olmamaları talimatı verdi” ifadelerini kullandı. Hawrami, Barzani’nin olası bir saldırıda ise Peşmerge’nin kendisini savunması için her türlü gücü kullanmasına yeşil ışık yaktığını kaydetti.
PKK’lılar sokak başlarında
Irak’ın Kerkük operasyonu öncesinde bu kentteki varlığını savaş nedeni saydığı PKK’lılar kent merkezinde görüntülendi. Peşmerge’den ağır silah alan terör örgütü PKK’lı militanların ise ellerindeki silahlar ve bindikleri hummerlarla kent merkezinde tur attıkları görüldü. PKK’lıların Peşmerge’nin çekildiği kent merkezindeki bazı sokak başlarını tuttuğu, ellerine silah alan gönüllü Kürt sakinleri yönlendirdiği iddia ediliyor. Pazar akşamı, Irak Ulusal Güvenlik Konseyi, PKK’lıların Kerkük’te bulunmasını Erbil tarafından yapılan bir ‘savaş ilanı’ olarak nitelemişti. Ancak Erbil yönetimi Kerkük’te PKK varlığı bulunmadığını savunuyor. İngiltere merkezli BBC’nin bölgede bulunan muhabiri de bazı Peşmerge güçlerinin şehir dışından kenti savunmaya geldiğini, bunların PKK’ya bağlı güçler olabileceğini belirtti.
Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı Erşet Salihi, “Terör örgütü PKK unsurları Kerkük’teki durumu fırsat bilerek, kentin sokaklarında dolaşmaya başladı. Bu durum, can güvenliği olmayan Türkmenleri ayrıca endişelendiriyor” dedi.
Kentte sokağa çıkma yasağı
Kerkük’te bugün sabaha kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Kerkük Emniyet Müdürlüğü Sözcüsü Afrasya Kamil, yaptığı yazılı açıklamada, kent merkezinde yerel saatle sabah 07.00’ye kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini duyurdu. Öte yandan, Irak Başbakanı Haydar el-İbadi tarafından vekaleten valilik görevine atanan Rakan Cuburi ise düzenlediği basın toplantısında kentin güvenliğinden polis güçlerinin sorumlu olacağını belirtti.
