Reklam
Ana Sayfa Bilim SİZ HANGİ PİRESİNİZ?

SİZ HANGİ PİRESİNİZ?

- Advertisement -

Çare elbette vardır. Çaresizlik diye de bir şey yoktur. Çareleri uygulayabilecek akla, zekâya ve iradeye sahip olmak gerekiyor yalnızca. Kimileri çare bulur, kimileri bulamaz. Bu bakımdan, çare bulmak bir kabiliyet işidir. Çaresizlik ise bir ruh halidir. Öğrenilebilir de. Tıpkı çare bulmak gibi. Yaşaya yaşaya öğrenilen çaresizliğe ‘öğrenilmiş çaresizlik’ denir. Ne kadar zekice. Anlamı ise şudur; insanın, çaresi elinde olan bir derde duçar olup, başından geçmiş benzer olaylardan çıkardığı olumsuz derslerden dolayı hareketsiz kalıp, o dertle yaşamaya razı olması demektir. Esasen bu, düpedüz ‘kaderciliktir’. Zira bizim toplumumuz kadercidir ve bol bol tevekkül eder, tevessül etmez. Her zaman sebep hazırdır; Allah nasip etmemiş ya da izin vermemiştir. Bu durum zamanla giderek, öğrenilmiş çaresizliğe dönüşür.  Öğrenilmiş çaresizliğin sloganı da ‘şükretmektir’.

Öğrenilmiş çaresizlik kavramını, 1965 yılında, Martin Saligman adında Amerikalı bir psikoloji profesörü geliştirmiştir. Saligman’a ilham veren ise, hayvanlarda şartlı refleks davranışlarını gözlemleyen ve bunu deneylerle ispatlayan büyük Rus bilgini Ivan Pavlov(1849-1936)’dur.

Öğrenilmiş çaresizliği anlatan birçok deney ve gözlem vardır. Daha iyi anlaşılabilmesi açısından bir örnek verelim: Pire, durduğu yerden bir hamlede 60cm yüksekliğe sıçrayabilen bir böcek türüdür. Bu böcek, 30cm derinliğinde, üstünde saydam cam kapak bulunan bir kavanoza konur. Kavanoz alttan ısıtılır. Ayağı yanan pire, sıçrayarak kurtulmak ister. Ama her seferinde üstteki cama çarparak yere düşer. Sıçramaktan vazgeçer, kaderine razı olur. Tecrübeli pirenin yanına yeni bir pire konur. Kavanozun bu defa kapağı açık bırakılır.  Kavanoz yine alttan ısıtılır. Ayağı yanan çaylak pire sıçrar ve kurtulur. Tecrübeli pire, sıçramaya teşebbüs bile etmez. Çaresizliği öğrenmiştir çünkü. Tabanlarının yanması onun kaderidir zira. Ve sonuç olarak, buna da şükretmek gerekir.

Peki, siz hangi piresiniz?

İnsan; çıkarcı, yalancı, bencil ve korkaktır. Bunlar ikiyüzlülüğün alametifarikalarıdır. İnsan çevresi ve dünya için, sanki iyi şeyler yapıyormuş izlenimi vermeye bayılır. Sürekli çarelere kafa yoruyormuş, çareler üretiyormuş gibi bir hava yaratır. Hâlbuki bir halt işlemiyordur. İşlediği tek halt yerinde oturmaktan ya da en fazla dövünmekten ibarettir. Gerçekten çözüme odaklanmaz, çareler aramaz. Nereden başlayacağını bile bilmez. Bu arada bol bol ve boş boş çene çalıp; suçu ve sorumluluğu üstünden atıp; hariçten gazel okuyup; gaipten geleceklere gıyabında temennilerde bulunur. Hemen her söyleminde bunu görmek mümkündür. Zira o söylemler asla eyleme geçmez ve laftan öteye varmazlar. O yüzden bol bol işkembeden atarlar. Suçu başkalarına, sorumluluğu Allah’a havale ederler.

Okan ONUR

NİSAN-2020

 

- Advertisement -

SOSYAL MEDYA

16,985BeğenenlerBeğen
0TakipçilerTakip Et
2,458TakipçilerTakip Et
1,500AbonelerAbone

Çok Okunanlar

Srebrenitsa Katliamı Unutulmadı

Srebrenitsa katliamının gerçekleşmesinin 25. yıl dönümünde Kartal’da anlamlı bir anma töreni düzenlendi. Kartal Belediyesi tarafından yaptırılan Srebrenitsa Boşnak Soykırım Anıtı önünde gerçekleştirilen 25. yıl dönümü...

Hayatı anlamak

Bu bir anlam savaşı aslında. Bir yanda iyilik, diğer yanda kötülük. Gece ile gündüz, yer ile gök, beden ile ruh, artı ile eksi, madde...

DEĞER YARGILARIMIZ

Çok değil bundan 10-15 yıl önce insanlar borcu olduğu dükkanın önünden bile geçmeye utanırdı. Bu nedenle farklı yollardan gidilecek yere gidilir, borcun ödenmesi gereken...

Başkan Yüksel Havai Fişek Gösterilerinin Yasaklanması İçin Kolları Sıvadı

Kartal Belediyesi, ilçe genelinde havai fişek kullanımını yasaklamaya hazırlanıyor. Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, Kartal'da havai fişek kullanımını yasaklayan bir teklifin Kartal Belediye Meclisi'ne...

Related News

Srebrenitsa Katliamı Unutulmadı

Srebrenitsa katliamının gerçekleşmesinin 25. yıl dönümünde Kartal’da anlamlı bir anma töreni düzenlendi. Kartal Belediyesi tarafından yaptırılan Srebrenitsa Boşnak Soykırım Anıtı önünde gerçekleştirilen 25. yıl dönümü...

Hayatı anlamak

Bu bir anlam savaşı aslında. Bir yanda iyilik, diğer yanda kötülük. Gece ile gündüz, yer ile gök, beden ile ruh, artı ile eksi, madde...

DEĞER YARGILARIMIZ

Çok değil bundan 10-15 yıl önce insanlar borcu olduğu dükkanın önünden bile geçmeye utanırdı. Bu nedenle farklı yollardan gidilecek yere gidilir, borcun ödenmesi gereken...

Başkan Yüksel Havai Fişek Gösterilerinin Yasaklanması İçin Kolları Sıvadı

Kartal Belediyesi, ilçe genelinde havai fişek kullanımını yasaklamaya hazırlanıyor. Kartal Belediye Başkanı Gökhan Yüksel, Kartal'da havai fişek kullanımını yasaklayan bir teklifin Kartal Belediye Meclisi'ne...

BİLGİ

Bilgi, bir toplumun refah seviyesinin, uygarlığının ve gelişmişliğinin göstergesidir. Bilgiyi oluşturan, geliştiren ve işleyen toplumlar gelişmiş toplumlardır. Ve bu toplumlarda yaşayan insanların kişi başına...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz